İşte İran’ın 10 maddelik “ateşkes” planı

ABD ile İran, savaşın 40. gününde iki haftalık geçici ateşkeste uzlaştı. Tahran’ın sunduğu 10 maddelik planda yaptırımların kaldırılması, Hürmüz Boğazı’nın kontrolü ve ABD askerlerinin bölgeden çekilmesi gibi dikkat çeken talepler yer aldı. Tarafların İslamabad’da yeniden görüşmesi bekleniyor. İşte detaylar...

ABD ile İran, Başkan Donald Trump'ın İran'a verdiği sürenin dolmasına kısa süre kala iki haftalık geçici ateşkeste uzlaştı. Tahran, bu kapsamda Hürmüz Boğazı'nı geçici olarak yeniden açmayı kabul etti. İsrail ateşkese onay verirken, Lübnan'ın kapsam dışı olduğunu savundu. Trump, saldırıları tırmandırma planlarını askıya aldıklarını ve Tahran’dan "uygulanabilir" bir öneri aldıklarını açıkladı.

İRAN'IN 10 MADDELİK PLANI

İran devlet medyasına göre Tahran, Pakistanlı arabulucular üzerinden Beyaz Saray’a iletilen 10 maddelik barış planı kapsamında detayların netleşmesi halinde savaşın sona ermesini kabul edecek. Söz konusu maddeler arasında, ABD’nin daha önce reddettiği bazı taleplerin de yer aldığı belirtildi.

Planda yaptırımların kaldırılması, Hürmüz Boğazı'nın kontrolünün İran'da kalması, ABD askerlerinin Orta Doğu'dan çekilmesi, saldırıların durması, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması ve anlaşmanın BMGK kararıyla bağlayıcı hale getirilmesi gibi maddeler yer aldı. Farsça metinde nükleer program için "zenginleştirmenin kabulü" ifadesi bulunurken İngilizce versiyonda bu ifade yer almadı.

PLANIN HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN ANLAMI

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, boğazdan güvenli geçişin İran ordusu yönetiminde sağlanacağını belirtti. The Associated Press'e konuşan bölgesel bir yetkili de planın İran ve Umman'ın gemilerden ücret almasına izin verdiğini, gelirlerin yeniden inşada kullanılmasının öngörüldüğü ifade edildi. Görüşmelerin başarısız olması halinde Tahran’ın boğazı yeniden kapatabileceği kaydedildi.

CUMA GÜNÜ GÖRÜŞME OLACAK MI?

Ateşkese arabuluculuk eden Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, tarafları cuma günü İslamabad'da görüşmeye davet etti. İran katılacağını bildirirken, ABD’den henüz resmi açıklama yapılmadı.

ABD, HÜRMÜZ PLANINI KABUL EDER Mİ?

ABD ile İran arasında yaklaşık 1 yıldır süren nükleer müzakerelerde taraflar arasındaki derin görüş ayrılıkları sürerken, özellikle Hürmüz Boğazı'nın İran kontrolüne bırakılması talebi endişe yaratıyor. Çatışma öncesinde İran'ın boğaz üzerinde böyle bir kontrolü bulunmazken, şu anki plana göre gemilerden yaklaşık 2 milyon dolar ücret almayı ve bu gelirleri savaş sonrası yeniden yapılanmada kullanmayı planladığı ifade ediliyor.

CNN'e konuşan Demokrat Senatör Chris Murphy, "Bunun ne kadar doğru olduğu bilinmez ama eğer bu anlaşma İran'a boğazı kontrol etme hakkı veriyorsa bu dünya için felaket olur" dedi.

The Guardian'a göre ise uzmanlar, İran'ın taleplerinin doğrudan kabul edilmesinin düşük ihtimal olduğunu ancak müzakereler için başlangıç oluşturduğunu belirtiyor.

"İRAN'I ATEŞKESİ ÇİN İKNA ETTİ" İDDİASI

Pakistan'ın diplomasi için süre talebinde bulunduğu süreçte, iki yetkiliye göre Çin'in de İran'ı ateşkese yönlendirdiği ifade edildi. Trump da Agence France-Presse'e yaptığı açıklamada Çin'in İran'ı müzakere masasına getirmede rol oynadığını düşündüğünü söyledi.