Ticaret Bakanlığı verilerine göre, ekim itibarıyla Türkiye genelinde 19 serbest ticaret bölgesi faaliyet gösteriyor. Bu bölgeler, yatırımcı ve üreticilere vergi avantajı, ucuz altyapı, yerli ve yabancı pazarlara erişim, stratejik avantaj ve kar transferi gibi birçok fırsat sunuyor.
İSTİHDAM VE TİCARET HACMİ
Serbest bölgeler, istihdama da önemli katkı sağlıyor. Ekim sonu itibarıyla bu bölgelerde 93 bin 406 kişi çalışıyor.
Ticaret hacmi açısından, 2024 yılında serbest bölgelerde toplam 27,7 milyar dolar işlem gerçekleştirilmişti. 2023’te bu rakam 30,7 milyar dolar seviyesindeydi. Bu yılın ocak-ekim döneminde ise ticaret hacmi 23,7 milyar dolar olarak kayıtlara geçti.
YURT İÇİ VE YURT DIŞI TİCARET
Ocak-ekim döneminde serbest bölgelerde ticaret hareketliliği şöyle oldu:
Yurt içinden bölgelere: 2,688 milyar dolar
Bölgelerden yurt içine: 3,338 milyar dolar
Yurt dışından bölgelere: 7,282 milyar dolar
Bölgelerden yurt dışına: 10,390 milyar dolar
Toplam 23,7 milyar dolarlık ticaret hacminin yaklaşık yarısı, serbest bölgelerden gerçekleştirilen ihracattan oluştu.
YOĞUN SEKTÖRLER
Serbest bölgelerde en fazla ticaret ve üretim yapılan sektörler şunlar:
Yazılım
Yat ve gemi inşası
Gemi tamir ve bakımı
Medikal aletler
Otomotiv
Hazır giyim ve deri
AR-GE faaliyetleri
TİCARET HEDEFLERİ VE ÜRÜN NİTELİĞİ
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Türkiye Serbest Bölgeler Meclisi Başkanı Edvar Mum, serbest bölgelerde 10 ayda 23,7 milyar dolarlık ticaret gerçekleştirildiğini belirterek, yıl sonunda bu rakamın 28 milyar dolara ulaşmasını beklediklerini söyledi.
Mum, ihracatın yaklaşık yüzde 56’sının orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürünlerden oluştuğunu ifade ederek, "Daha önce bu oran yüzde 50’nin altındaydı. Ürün niteliği itibarıyla yapılan üretim ve ticaret bu seviyede bir hacim oluşturdu." dedi.
SERBEST BÖLGELER VE ULUSLARARASI REKABET
Serbest bölgelerde yaklaşık 2 bin 100 şirket faaliyet gösteriyor ve yan hizmetlerle birlikte istihdam 98 bine kadar yükseliyor. Mum, Türkiye’nin coğrafi konumu ve serbest bölgelerin önemi ile ilgili olarak, uluslararası rekabetten bahsederek, mevzuatın teşvik edici şekilde geliştirilmesi ve devlet desteğinin kritik olduğunu vurguladı.
