Besin zehirlenmesi vakaları artıyor: Üç şehirde yüzlerce kişi hastanelik oldu

Besin zehirlenmesi vakaları artıyor: Üç şehirde yüzlerce kişi hastanelik oldu

Besin zehirlenmesi vakaları yine yükselişte… Son günlerde cezaevine, öğrenci yurdundan İstanbul’a kadar yüzlerce kişi aynı şikayetlerle hastanelere başvuruyor.

Gaziantep’te Geri Gönderme Merkezinde 56 kişi gıda zehirlenmesi şüphesiyle hastaneye kaldırıldı; 48’i taburcu edildi. Adıyaman Besni’de KYK yurdunda 70 üniversiteli akşam yemeği sonrası rahatsızlanarak hastaneye başvurdu. Sakarya’da ise açık cezaevindeki 171 hükümlü, benzer şikayetlerle tedbir amaçlı sağlık kuruluşlarına sevk edildi.

Son günlerde art arda gelen bu vakalar, besin zehirlenmesi riskine karşı dikkatli olunması gerektiğini bir kez daha gündeme taşıdı. Peki, besin zehirlenmesinin önüne geçmek için neye dikkat edeceğiz?

Besin zehirlenmesi durumunda ne yapacağız?

Besin (Gıda) Zehirlenmesi ve Belirtileri Gıda zehirlenmesi; bozulmuş, kirlenmiş veya uygun olmayan koşullarda hazırlanıp saklanmış yiyeceklerin tüketilmesi sonucunda mide–bağırsak sisteminde hızla gelişen bir rahatsızlık olarak tanımlanır.

Gıda zehirlenmeleri -genellikle ani başlangıçlıdır - bozulmuş, kirlenmiş yiyecekler tüketildikten sonra yarım saat ila 3 gün arasında ortaya çıkabilir. Gıda zehirlenmesinin belirtileri, alınan mikrop ya da toksinin türüne göre değişebilse de genellikle sindirim sistemi ve genel durumu etkileyen şu şikayetlerle ortaya çıkar:

Mide bulantısı ve yemek yeme isteğinde azalma

Kusma, bazen ardışık ve şiddetli şekilde

sulu ishal, bazı durumlarda kanlı dışkı

Kramp tarzında karın ağrısı ve yoğun mide–bağırsak hareketleri

Ateş, üşüme ve titreme atakları

Karında şişkinlik, gaz ve hazımsızlık

Nadir fakat ciddi durumlarda bulanık görme, çift görme

Kol ve bacaklarda güçsüzlük veya hareket kaybına varan nörolojik belirtiler

Evde nasıl takip edilmeli?

Besin zehirlenmesi durumlarında yapılan en büyük hatalardan biri, ishali durduran veya kusmayı engelleyen ilaçlara yönelmek oluyor. Oysa bu ilaçlar tabloyu hafifletmek yerine, vücudun toksinleri atmasını engelleyerek durumu daha da ağırlaştırabilir. Çünkü ishal ve kusma, vücudun zararlı maddeleri dışarı atmak için verdiği doğal tepkilerdir.

Temel amaç, kusma ve ishal ile kaybedilen sıvıyı ve elektrolitleri vücuda geri kazandırmak. Bunun için bol su içmek gerekmetedir. Eğer ki su içebilecek durumda değilseniz, zaman kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurmalısınız.

En çok hangi gruplar risk altında?

Her yaş grubu etkilenebilir; ancak çocuklar, yaşlılar, hamileler ve bağışıklık sistemi zayıf kişilerin daha hassas olduğu ve bu kişilerde hastalığın daha ağır seyredebileceği bilinmektedir.

Ne zaman sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır?

Şikayetlerin 24-48 saatte kendiliğinden geçmemesi durumunda,

Yemek yiyemiyor, su içemiyorsanız hemen

Ateş ve titreme eşlik ettiğinde,

Şiddetli ishal ve/veya eşlik eden kanlı ishal

Uyku halinin şiddetlendiği durumda

Kronik bir hastalık, gebelik, onkolojik durum var ise

Çocuk ve bebeklerde belirtiler başladığında zaman kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Neye Dikkat Edelim ?

Açıkta satılan hiçbir yiyecek güvenli kabul edilmemeli ve kaynağı bilinmeyen ürünler kesinlikle tüketilmemelidir.

Özellikle tavuk ve hindi gibi ürünler çiğ kalmamalı, tamamen pişecek şekilde hazırlanmalıdır.

Son kullanma tarihi geçmemiş olsa bile, yiyecek veya içeceğin renginde, kokusunda veya dokusunda bozulma görüldüyse tüketilmemelidir.

Yumurtalar saklanmadan önce yıkanmamalıdır; çünkü kabuğunun doğal koruyucu tabakası zarar görür. Bunun yerine kapalı bir yumurtalıkta, kuru ve temiz şekilde muhafaza edilmelidir.

Yemek hazırlığında çiğ ve pişmiş ürünlerin birbirine temasından kaçınmalı; kesme tahtalarında da aynı dikkati korumalıyız.

Pastörize edilmememiş meyve suları, peynir süt ve süt ürünleri

Yiyecek hazırlama ve tüketim anından kişisel hijyen eksikliği, ellerin su ve sabunla doğru yıkanmaması

Gıda güvenliği günlük yaşamın küçük bir detayı gibi görünse de, özellikle çocuklar ve hassas gruplar için sonuçları ağır olabilir. Bu nedenle belirtileri ciddiye almak, doğru adımları atmak ve gerektiğinde profesyonel yardım almak en sağlıklı yaklaşım olacaktır.

Bu içerik bilgilendirme amacı ile hazırlanmıştır. Verilen bilgiler tıbbi teşhis ve tedavi yerine geçmez. Doğru değerlendirme ve müdahale için sağlık kuruluşlarına başvurunuz.

Hem. Seçil Doğan Ekincioğlu

Kaynak : Çetin, M., & Özkaya, F. D. (2019). Medyada gıda zehirlenmeleri.

Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi, 76(3), 285-296. Öz, V., Karadayı, Ş., Çakan, H., Karadayı, B., & Kaya, A. (2014).

Acil tedavi birimlerinde gıda zehirlenmeleri. Marmara Medical Journal, 27(2), 89-95. Aljamali, N. M., Najim, M., & Alabbasy, A. (2021).

Review on food poisoning (types, causes, symptoms, diagnosis, treatment). Global Academic Journal of Pharmacy and Drug Research, 3(4), 54-61.