Türkiye’nin önde gelen deprem bilimcilerinden Prof. Dr. Övgün Ahmet Ercan, yeni bir uyarı listesi yayınlayarak, “Bu bölgelerden ev almayın, kiralamayın” ifadeleriyle dikkat çekti.
Ercan’ın sıraladığı riskli bölgeler arasında Yalova da yer alıyor. Marmara’nın en kırılgan deprem hattı üzerinde bulunan şehir için yaptığı uyarı, bölgesel düzeyde yeniden endişe yarattı.
Ercan’ın açıklamasına göre uyarının temel nedeni, “gevşek, alüvyon, suya doygun ve tarım arazisi niteliğinden dönüştürülmüş zeminlerde yükselen çok katlı yapılar”.
Bu tür bölgelerde deprem sarsıntısının 3 ila 5 kat büyüyebileceğini, yapıların rezonansa girerek daha fazla çalkalanabileceğini belirten Ercan, vatandaşlara “İlgilendiğiniz yapının ‘Yer-Yapı Güvenlik Belgesi’ni mutlaka isteyin, olumsuzsa vazgeçin” çağrısında bulundu.
Yalova neden listede?
Yalova, 1999 depreminde büyük yıkımlar yaşamış ve uzmanların “yüksek riskli zemin” olarak tanımladığı bölgeler arasında yer alıyor.
Şehir merkezi ve kıyı hattındaki bazı bölgelerin alüvyon zemin üzerinde bulunması, uzmanların dikkat çektiği temel unsur. Özellikle dolgulu bölgeler, suya doygun katmanlar ve gevşek zemin yapısı, Ercan’ın bu kapsamlı uyarı listesine Yalova’nın da dahil edilmesine yol açtı.
Ercan’ın riskli gördüğü alanlar yalnızca Yalova’yla sınırlı değil.
Deprem uzmanının uyarı listesinde şu bölgeler öne çıkıyor:
İstanbul’da Ataköy, Yeşilköy, Avcılar, Büyükçekmece, Beylikdüzü, Esenyurt, Kağıthane, Küçükçekmece ve Zeytinburnu; İzmir’de Bayraklı, Bornova Ovası, Mavişehir, Menemen Ovası, Bostanlı ve İnciraltı; Ege’de Tire, Torbalı, Ödemiş, Aydın Efeler, Manisa ve Turgutlu; Marmara’da İzmit, Gölcük, Bandırma, Bursa’nın Nilüfer, Osmangazi ve Yıldırım ilçeleri. Ayrıca Adana’nın Çukurova ve Ceyhan bölgeleri, Mersin, Erzincan, Tokat ve Amasya da uyarının içinde yer alıyor.
Ercan bu bölgeleri “ev alınmayacak, kiralanmayacak yerler” olarak işaretlerken, güvenli yaşam için üçlü denetim kuralını öne çıkardı:
Sağlam zemin, sağlam yapı, sağlam denetim.
Peki Yalova’da ev almayı düşünenler ne yapmalı?
Uzmanlara göre riskli zeminlerde dahi sağlam yapı mümkün. Bu nedenle yapılması gerekenler net:
Binanın zemin etüdü, statik raporu ve yapı denetim evrakları mutlaka incelenmeli.
“Yer-Yapı Güvenlik Belgesi” olmayan yapılardan uzak durulmalı.
Dolgu alanı, kıyıya çok yakın bölgeler, suya doygun tarım arazisinden dönüştürülmüş zeminler ekstra dikkat gerektiriyor.
Yalova merkezde, kıyı hattında ve alüvyon zeminli bölgelerde daha fazla araştırma yapılması gerekebilir.
Yeni konut projelerinde kullanılan malzeme kalitesi, taşıyıcı sistem ve deprem yönetmeliği şartları birebir kontrol edilmeli.
Prof. Dr. Ahmet Ercan’ın yaptığı uyarı, “Yalova tehlikeli” anlamına gelmiyor;
“Yalova’da ev alırken, zemini ve yapıyı iki kat daha dikkatle inceleyin” anlamına geliyor.
Deprem uzmanlarının tüm uyarılarında olduğu gibi, asıl belirleyici olan yapı kalitesi ve doğru zemin uyumu.
