İnce artık neden bir lider değil ve neden sadece bir “siyasi refleks” olarak konumlandı?
Türkiye siyasetinde bazı isimler vardır; bir partinin hafızasına, ruhuna, hatta bazen sancısına dönüşür. Genel merkezi evim gibi hissediyorum diyen Muharrem İnce, CHP tarihinde tam da böyle bir isimdir.
Ne tam içerideydi, ne de tam dışarıda. Ne sevildiği kadar sahiplenildi, ne de eleştirildiği kadar unutuldu. CHP ile olan ilişkisi bir siyasi yolculuk değil, bir tür, deyim yerindeyse ideolojik gerilim hattı oldu hep.
Muharrem İnce yalnız partiye değil, dönem dönem ülkeye de kurtuluş umudu ile değişim sancısı arasındaki farkı yaşattı.
2002 – 2018: İnce, parti içinde “kürsünün etkili hatibi” olarak yükseldi. Parti tabanında sahici bir ağırlığı vardı. Grup Başkanvekilliği, milletvekilliği… AK Parti’nin lideri ve en iyi hatibi Recep Tayyip Erdoğan ise en az onun kadar etkili hatip, bir eski öğretmen Muharrem İnce var deniyordu parti içinde.
Ne var ki o Muharrem İnce yürütme organına (PM – MYK) hiçbir zaman alınmadı!
2014 ve 2018 Kurultayları: Genel Başkan adaylığına soyundu. Kılıçdaroğlu’na karşı kaybetti, ancak tabanda bir enerji ateşledi. Artık sadece partinin değil, tüm ülkenin konuştuğu, gençleri peşinden sürükleyen bir idole dönüşme yolunda önemli adımlar attığı zamanlara gelmişti.
2018 Cumhurbaşkanlığı Seçimi: Partinin en güçlü halk temelli kampanyalarından birini yaptı. Kendisinin deyimiyle “81 ilde miting yapan tek adaydı”. Bazı mitingleri o kadar kalabalıktı ki; seçim olmadan önce İnce kazandı diyen insanların sayısı oldukça artmıştı. Gençler hatta çocuklar geleceğini onunla görüyor, miting meydanlarında Quantum fiziği konuşuyordu…
Ancak seçim akşamı yaşanan “sessizlik gecesi”, “O gece neredeydin Muharrem İnce” sorusuna uzun süre gelmeyen yanıt, çok uzun süre sonra yapılan açıklamanın yeterli iknayı karşılayamaması, İnce’nin siyasi kaderini de tümüyle değiştirdi.
2021: CHP’den kopuş, Memleket Hareketi ve ardından Memleket Partisi dönemi. Bence hatalı olan ama elbette ki kendisinin verdiği kararla yürüdüğü yol sonucunda, burada aldığı oy, onun eleştirilerindeki haklılığı ispat etmedi ama partiden ne kadar kopsa da CHP tabanından kopamadığını gösterdi.
2024–2025: Geri dönüş… Er ya da geç olması kaçınılmaz olan dönüştü. Zamanlaması tartışılabilirdi belki, belki oraya özlenen aranan lider olarak dönmeyi hedefliyordu. Özcan Özel’in meydanlardaki başarısını, biz gibi o da ön göremiyor ve parti lidersiz, onu arayacak diye düşünüyordu belki ama o şekilde olmadı senaryo. Özellikle İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun da davası başlayınca, partiyi yalnız bırakmamak adına eve döndü ve ayağının tozu ile meydanlarda miting kürsüsüne çıktı Muharrem İnce.
Ama tabi bunlar partiye dönüş şeklini unutturmadı, çünkü partiye dönüşü bir yuva sıcaklığında değil; mesafeli, temkinli ve stratejik oldu. Parti onu törenle değil, protokolle karşıladı.
Geldik bugünlere…
Muharrem İnce bir Yalova ziyareti yaptı ama beklenen müdahaleleri ve görüşmeleri gerçekleştirmedi. Gelişi öncelikle Yalova’yı sonra ülkeyi değiştirir diyenler vardı ama en azından şu an için bu geliş biraz cılız kaldı.
Kurultay öncesi bazı ziyaretler ve görüşmeler yaptı, bunlar Muharrem İnce harekete geçti yorumlarına sebep oldu.
…ve CHP 39. Olağan Kurultayı Yapıldı
CHP’nin 39. Olağan Kurultayı, bir kadro yenilenmesinden ziyade sanki parti için bir ilkesel yön tayini gibiydi ve bu kurultayda olan tam olarak şuydu:
“İnce partide var, ama yönetimde yok.” Tıpkı daha önce olduğu gibi…
Yani:
Muharrem İnce’den yararlanılacak ama ona yetki verilmeyecek.
Tabanla bağ kurmasına izin verilecek ama merkez karar mekanizmasına alınmayacak.
Bu, CHP’nin İnce’ye karşı benimsediği yeni stratejinin adıdır, aslında eskisinden çok farkı yok gibi görünse de yenidir ve mesajı şöyledir:
“Enerjiyi kullan, kontrolü koru.”
Peki Bu, Muharrem İnce İçin Ne Anlama Geliyor?
Muharrem İnce artık CHP’de bir rol figürü, fakat rol modeli değil.
Onun yeni pozisyonu şu şekilde özetlenebilir:
Kürsü var, kurul yok.
Yani, İnce’nin gücü artık sahada, salonda, meydanda, tabanda. Ama kararda, mekanizmada, masada değil.
“CHP’ye geri döndü; ama yönetmeye değil, etkilemeye.”
2028 Seçimleri: İnce Ne Yapabilir ve Neyi Etkileyebilir?
1. Parti İçi Seçim Sürecinde
İnce, parti içi yarışta belirleyici değil ama dengeleyici olabilir. Genç delegeler, ulusalcı kesim, eski partililer ve Atatürkçü damar hâlâ kendisine kulak veriyor.
2. Cumhurbaşkanlığı Seçimleri
İnce, artık kendi adına aday olacak pozisyonda değil. Ancak, ikinci tur seçimlerinde “destek tercihi belirleyen” kilit isim olabilir.
Yani oyun kuran değil; oy yöneten bir aktöre dönüşmesi mümkün.
3. Retorik ve Kampanya Alanında
CHP’nin belki en büyük eksiği olan “sahada konuşan, meydanı hareketlendiren, halkta karşılık bulan sözcü” ihtiyacı…
İşte İnce tam burada bir seçim hatibi, bir siyasi retorik gücü olarak yeniden devreye alınabilir.
4. Yalova
Yalova’da alışılagelmiş, il yönetimi, milletvekili, belediye başkanı, meclis üyesi seçimlerinde etkili hatta bazen baş aktör olma alışkanlığı yeni dönemde olmayacak gibi görünüyor…
Stratejik Tespit
2028 seçimlerinde Muharrem İnce, CHP’ye oy getirecek kişi değil, oy kaçırılmasını engelleyecek kişi olabilir.
Bu da onu, lider değil; denge unsuru yapar.
İnce artık bir lider değil; bir “siyasi refleks”
Muharrem İnce’nin CHP’deki rolü, makamla değil, geçmişten gelen hafızayla belirleniyor.
Taban onu hâlâ dinliyor, ama parti onu yönetmek istemiyor.
O da artık yönetmek için değil, gerektiğinde hatırlatmak için sahaya çıkacak gibi görünüyor. Tabi ki siyasilerin meydanı ve kürsüyü görünce fikirleri kolayca değişip, yeniden bir adaylık isteme refleksleri gelişebilir, bunu sanmıyorum ama zamanla göreceğiz elbeltte… Ve bazen siyaset sahnesinde,
“Hatırlatan olmak, yöneten olmaktan daha güçlü olabilir.” Tabi kendini değil, seçimi ve geleceği düşündüğünde…
Çok doğru bir tespit olmuş kutlarım