HEPİMİZ AYNI GEMİDEYİZ AMA…

HEPİMİZ AYNI GEMİDEYİZ AMA…

Hepimizin sıklıkla duyduğu bir cümle var: “Hepimiz aynı gemideyiz.”

Bu cümle oldum olası bana bir teselli cümlesi gibi gelir.

Ekonomiden siyasete, spordan sanata, aile hayatından iş dünyasına kadar hemen hemen her alanda, özellikle kriz dönemlerinde ortaya atılır.

Kimi zaman birlik ve beraberlik çağrısıdır. Kimi zaman ortak sorumluluğun hatırlatılması, kimi zaman da bir fedakârlık beklentisidir.

Genellikle de olayın muhatapları tarafından fedakârlık beklentisi için söylenir.

Bize aynı kaderi paylaştığımızı, aynı yöne yol aldığımızı ve gemi su aldığında hepimizin bundan etkileneceği anlatılır.

Ama…

Aynı gemide olmak, herkesin o gemiyi ayakta tutmak için aynı çabayı gösterdiği anlamına da gelmez.

Çünkü bazıları kürek çekerken bazıları yalnızca yolculuğun tadını çıkarır. Kimi dalgalarla mücadele ederken kimi bilerek ya da bilmeyerek, geminin su almasına neden olur.

İşte asıl mesele, aynı gemide olup olmadığımız değil; kimin ne kadar sorumluluk aldığı, kimin ne kadar emek verdiği ve kimin yükünün kimin omuzlarına bindiğidir.

Aslında hayatımız da iç içe geçmiş gemilerde süren uzun bir yolculuktur.

Ailede aynı gemideyizdir. Bir kişinin yaşadığı sıkıntı diğerlerinin huzurunu da etkiler. Sevinç de üzüntü de paylaşılır.

Bir mahallede, şehirde ya da ülkede aynı gemideyizdir. Bugün başkasının uğradığı haksızlık bize uzak görünse de yarın bizim de başımıza gelebilir.

Eğitim hayatında aynı gemideyizdir. Öğrencinin azmiyle öğretmenin emeği birbirini tamamlar. Başarı da başarısızlık da ortaktır.

Bir spor takımında aynı gemideyizdir. Sahadaki yıldız oyuncuyla malzemeleri taşıyan görevlinin sorumlulukları farklıdır ama galibiyet de mağlubiyet de bütün takımı ilgilendirir.

Bir apartmanda aynı gemideyizdir. Ödenmeyen aidat veya ihmal edilen bina tamiratı, sonunda herkesin sorunu olur.

Hatta hepimiz dünya adı verilen büyük geminin yolcularıyız. Savaşların, salgınların, ekonomik krizlerin ve iklim değişikliğinin etkileri de sınır tanımadan herkesi etkileyebilir.

Peki, aynı gemide olmak sadece ortak kaderi paylaşmak mıdır?

Yoksa herkesin o geminin yol alması için üzerine düşeni de yapması gerekmez mi?

İşte bu sorunun cevabını iş hayatına baktığımızda daha net görebiliriz.

Çünkü çalışma hayatında aynı gemide olmak, çoğu zaman aynı yükü taşımak anlamına gelmiyor.

Birileri sabahtan akşama kadar sorumluluklarını yerine getiriyorken birileri gayet rahat hiç çabalamadan emek vermeden ve hatta işe bile gitmeden aynı geminin ortağı olabiliyor.

Birileri işini zamanında bitirmek için mücadele ederken keyfi davrananların da yükü onların omuzlarına yükleniyor.

Çalışan daha çok çalışıyor, sorumluluk sahibi olan daha fazla sorumluluk üstleniyor. İşini aksatan ise çoğu zaman başkalarının emeği sayesinde gemi yolculuğuna devam ediyor.

İş hayatındaki en büyük adaletsizliklerden biri tam da budur.

Çünkü bir çalışanın görevini yapmaması yalnızca kendisini ilgilendirmez. Eksik bırakılan her iş, başka birinin zamanından, enerjisinden ve emeğinden çalar.

Üstelik bu durum süreklilik kazandığında çalışan insanlar, işlerini iyi yaptıkları için adeta cezalandırılmaya başlar.

İşini iyi yapanın önüne sürekli yeni görevler konulurken, işini aksatana daha az veya hiçbir sorumluluk verilmez. Böylece başarı ödüllendirilmek yerine yeni yüklerin gerekçesi hâline gelir.

Adaletsizlik yalnızca iş dağılımında da yaşanmaz.

Birilerinin hataları görmezden gelinirken başkalarının küçük eksikleri büyütülüyorsa, emek verenle vermeyen aynı kefeye konuluyorsa, başarıyı hak eden değil de yöneticiye yakın olan takdir görüyorsa o gemide ciddi bir sorun var demektir.

İş yerinde herkes birbirine saygı duymalıdır. Ancak saygı yalnızca astın üste göstermesi gereken bir davranış değildir. Yönetici çalışanına, çalışan yöneticisine, çalışma arkadaşları da birbirlerinin emeğine saygı göstermek zorundadır.

Gerçek ekip ruhu, herkesin birbirine gülümsemesiyle değil, kimsenin sorumluluğunu bir başkasına yüklememesiyle olur.

Bir gemi düşünün…

Kimi güvertede ter döküyor, kimi makine dairesinde gece gündüz çalışıyor. Kimileri ise hiçbir sorumluluk almadan yolculuğun keyfini çıkarıyor. Fakat fırtına çıktığında herkesten aynı fedakârlık bekleniyor.

Böyle bir gemide gerçek bir birliktelikten söz edilebilir mi?

Aynı gemide olmak, herkesin aynı işi yapması değil, herkesin kendi sorumluluklarını bilip hakkıyla yapması demektir.

Unutulmamalıdır ki bir gemiyi yalnızca dışarıdan gelen fırtınalar batırmaz.

İçeride büyüyen adaletsizlikler, görmezden gelinen ihmaller, kaybolan saygı ve birkaç kişinin sırtına yüklenen sorumluluklar da o geminin batmasına sebep olur.

Hepimiz aynı gemide olabiliriz. Ancak birileri sürekli kürek çekerken birileri yalnızca yolculuğun keyfini sürüyorsa orada ortak kaderden değil, ortak emeğin adaletsiz paylaşımından söz edilebilir.

Çünkü aynı gemide olmak bir ayrıcalık değil, her şeyden önce sorumluluktur.

Ve hiçbir gemi, yalnızca birkaç kişinin kürek çekmesiyle sonsuza kadar yol alamaz.